Allah, Evren ve İnsan Üzerine

Zekât ve Sadaka Nedir? Kimlere Verilir?

Yazan: Emre Dorman

Zekât ‘temizlenme’ ‘çoğalıp artma’, sadaka ise ‘doğrulamak’ gibi manalara gelmektedir. Yine ayetlerde geçen infak kelimesi ise ‘harcama yapmak, sahip olunan mallardan vermek’ manalarına gelir. Kul yüce Allah’ın ona bahşetmiş olduğu nimetlerden ihtiyaç sahiplerini faydalandırarak hem arınır hem de Allah’ın emrini doğrulamış olur. Kur’an-ı Kerim’de zekâtın ne ölçüde verileceği ile ilgili bir oran belirlenmemiştir. Ancak Bakara Suresi 219. ayette geçen afv kelimesi “bağışladıklarınızı” manasına gelmektedir ve malının ne kadarını bağışlanacağı kişiye bırakılmış bir durumdur. Belirlenmiş bir oran olmaması dileyenin dilediği kadar zekât ve sadaka verebileceği sonucunu doğuracağı için aslında az dahi olsa yapılan zekât ve sadaka harcamaları emrin yerine gelmesini sağlayacaktır. Ancak işin bir de öteki ve en can alıcı boyutu vardır ki o da belirlenmemiş zekât oranı kişiyi, Allah’ın emrini gereğince yerine getirebilmek için ne kadar malını bağışlayabileceği, malının ne kadarından vazgeçebileceği imtihanı ile karşı karşıya getirmektedir. Zekâtın verilmesi emrin yerine gelmesi açısından kolay, altına girilecek fedakârlığın ve cömertliğin oranı açısından ise imtihan kılınan bir durumdur.

Şayet insanlar sahip oldukları imkânları etraflarındaki ihtiyaç sahipleri ile paylaşsalar emin olun hiç ihtiyaç sahibi kalmayacaktır. Ancak ne yazık ki pek çok toplumda olduğu gibi imkânlar ve zenginlikler belirli kesimlerin elinde dönüp dolaşan bir faydalanma halindedir. Allah’ın dilediğini zengin dilediğini ise fakir kılması imtihanı dairesinde gerçekleşen olaylardır. Hem bu dünya hem de ahiret açısından hangisinin daha şanslı olduğu ise beklenenin aksine tespit edilebilecek bir durum değildir. Bir düşünün bu dünyada çok zengin bir insansınız ve dilediğinizi alabiliyor dilediğinizden yüz çevirebiliyorsunuz ancak nefsinizin doymaz tutkularından başka bir şeyi gözetmeden bu dünyadaki yaşamınız son buldu. Ahirette ise bu nimet ve imkânlardan sorguya çekilmektesiniz. Şayet dünya hayatındaki malınızın ve imkânlarınızın hesabını ahirette veremezseniz haliniz ne olacak hiç düşündünüz mü? Önemsiz görülen bir fakir ise dünya hayatındaki fakirlik imtihanını başarı ile vermiş ve ahirette ödüllendirilmiş ise sizce tekrardan dünyaya dönüp yaşama imkânınız olsa hangi hayatı tercih ederdiniz? Hakkı verilmeyen zenginlik mi? Yoksa hakkıyla yerine getirilen fakirlik mi? Örnek almak isteyene tüm malını ve servetini Allah yoluna aktaran ve bu uğurda var gücüyle çalışan pek çok inanan örneği mevcuttur. Aksi pek çok örneğin mevcut olduğu gibi. Zekât ve sadaka vermek için zengin olmayı beklemekte doğru değildir. Bollukta da darlıkta da Allah yolunda harcama yapılmasını emreden ayetler göz önünde bulundurulduğunda az da olsa çok da olsa kişi imkânları ölçüsünde hayırlı işler için harcamalar yapmalı ve malını arındırmalıdır. Zekât ve sadakaları verirken gösterişten uzak durmak mümkün mertebe gizlice vermek ve yapılan iyilikleri insanların başlarına kakmamak gerekir. Kur’an-ı Kerim ayetleri gerek zekât ve sadakalara teşvik edişi gerekse bunların kimlere verileceği hususunda şu şekilde açıklamalar yapmaktadır:

Ve sana neyi infak edeceklerini sorarlar. De ki: Bağışladıklarınızı. Böylece Allah size ayetlerini açıklar, umulur ki düşünürsünüz. Bakara Suresi Ayet 219.

Ey iman edenler! Alış-verişin, dostluğun, şefaatin olmadığı o gün gelmeden önce size verdiğimiz rızıktan infak edip dağıtın. Küfre sapanlar zalimlerin ta kendileridir. Bakara Suresi Ayet 254

Mallarını Allah yolunda infak edip harcayanların durumu, yerden, her başağında yüz dane bulunan yedi başak çıkarmış bir daneye benzer. Ve Allah, dilediği kişi için daha da arttırır. Allah Vâsi’dir, yaratışını ve yarattıklarını genişletir; Alim’dir, her şeyi en iyi biçimde bilir. Bakara Suresi Ayet 261

Sevdiğiniz şeylerden infak etmedikçe zafer ve mutluluğa asla ulaşamazsınız. İnfak ettiğiniz her şeyi, Allah çok iyi bilmektedir. Ali İmran Suresi Ayet 92

Onlar bollukta ve darlıkta infak ederler. Öfkelerini yutanlardır onlar, insanları affedenlerdir. Allah, güzel düşünüp güzel davrananları sever. Ali İmran Suresi Ayet 134

Allah uğrunda O’na yaraşır bir gayretle didinin. O sizi seçmiş ve dinde size hiçbir güçlük çıkarmamıştır. Babanız İbrahim’in milletini esas alın. Allah sizi, önceden de şu Kitap’ta da Müslümanlar/Allah’a teslim olanlar diye adlandırdı ki, resul sizin üzerinize bir tanık olsun, siz de insanlar üzerine tanıklar olasınız. O halde namazı kılın, zekâtı verin ve Allah’a sarılın. O’dur sizin Mevlâ’nız. Ne güzel Mevlâ’dır O, ne güzel yardımcıdır O! Hac Suresi Ayet 78

Namazı kılın, zekâtı verin; rükû edenlerle birlikte rükû edin. Bakara Suresi Ayet 43

Namazı kılın, zekâtı verin. Benlikleriniz için önden gönderdiğiniz her hayrı, Allah katında bulacaksınız. Hiç kuşkusuz, Allah, yapmakta olduklarınızı iyice görmektedir. Bakara Suresi Ayet 110

İman edip hayra ve barışa yönelik değerler üreten, namazı kılan, zekâtı verenler için Rableri katında kendilerine özgü ödülleri vardır. Korku yoktur onlar için. Tasalanmayacaklardır onlar… Bakara Suresi Ayet 277

Öyle erler vardır ki, bir ticaret de bir alış-veriş de onları Allah’ın zikrinden/Kur’an’ından, namaz kılmaktan, zekât vermekten alıkoyamaz. Onlar, kalplerle gözlerin döneceği/yer değiştireceği günden korkarlar. Nur Suresi Ayet 37

O müminler ki, namazı kılar, zekâtı verirler. Ve âhirete tam bir biçimde inananlar da onlardır. Neml Suresi Ayet 3

İnsanların malları içinde artsın diye riba olarak verdiğiniz, Allah katında artmaz. Allah’ın yüzünü isteyerek verdiğiniz zekâta gelince, işte onu verenler kat kat artıranların ta kendileridir. Rum Suresi Ayet 39

Ey iman sahipleri! Allah’a ve âhiret gününe inanmadığı halde, insanlara riya için malını infak eden kişi gibi, sadakalarınızı başa kakmak ve eza etmek suretiyle boşa çıkarmayın. Böylesinin durumu, üzerinde biraz toprak varken tepesine şiddetli bir yağmur inip kendisini cascavlak bırakmış yalçın bir kayanın haline benzer. Böyleleri, kazandıklarından hiçbir şey elde edemezler. Allah, küfre sapan bir topluluğu doğruya ve güzele kılavuzlamaz. Bakara Suresi Ayet 264

Sadakaları açıklarsanız bu da güzeldir. Ama onları gizler ve yoksullara bu şekilde verirseniz, bu sizin için daha hayırlıdır; günahlarınızdan bir kısmını örter. Allah, Habîr’dir, yapmakta olduklarınızdan gereğince haberi vardır. Bakara Suresi Ayet 271

Eğer borçlu zorluk içinde ise eli genişleyinceye kadar beklenir. Borcunu sadaka olarak ona bağışlamanız sizin için daha hayırlıdır; eğer bilirseniz. Bakara Suresi Ayet 280

Sana, neyi infak edip vereceklerini soruyorlar. De ki: “İnfak ettiğiniz mal ve nimet; ana-baba, yakınlar, yetimler, yoksul ve çaresizlerle yolda kalan için olmalıdır. Hayır olarak yaptığınızı Allah en iyi biçimde bilmektedir. Bakara Suresi Ayet 215

İnfak edilenler, Allah yolunda kapanıp kalmış, yeryüzünde dolaşamaz olmuş yoksullar içindir. İffet ve onurları yüzünden, cahiller bunları, zengin kişiler sanır. Sen onları yüzlerinden tanırsın. Yüzsüzlük ve yırtıklık ederek insanlardan bir şey istemezler. Nimet ve imkândan infak ettiğiniz her şeyi, Allah çok iyi bilmektedir. Bakara Suresi Ayet 273

Sadakalar/zekât malları Allah’tan bir farz olarak sadece şunlar içindir: Fakirler, düşkünler, sadakalarla ilgilenmeye memur edilenler, kalpleri yakınlaştırılıp ısındırılacak olanlar, özgürlüğünü yitirmiş olanlar, borçlular, Allah yolundakiler, yolda kalmış kişi. Allah Âlim’dir, Hakîm’dir. Tevbe Suresi Ayet 60

Şu bir gerçek: sadaka veren erkeklerle sadaka veren kadınlar, bir de Allah’a güzelce borç verenler için karşılıklar kat kat yapılır. Onlar için, onur verici bir ödül de vardır. Hadid Suresi Ayet 18

133 Comments »

  1. yasin Tarafından Yapılan Yorum

    site çok güzel olmuş gercekden:))

    December 5th, 2010 | #

  2. kanye Tarafından Yapılan Yorum

    BU site çok güüüüüüüüüüüüüüzzzzzzzzzzzzzzeeeeeeeeeeeeel bilgiler vwar

    December 5th, 2010 | #

  3. azat Tarafından Yapılan Yorum

    coooooooooooooook beeeeeeeeeeeeeğendim

    December 5th, 2010 | #

  4. sait Tarafından Yapılan Yorum

    çok teşekürederim

    December 7th, 2010 | #

  5. çağrı Tarafından Yapılan Yorum

    size gerçekten teşekkürler ödevime çok büyük yardımı dokundu…TEŞEKKÜRLER

    December 12th, 2010 | #

  6. burak Tarafından Yapılan Yorum

    Bu site sayesinde proje ödevimi yapıyom oleyy :D::D::D::DDDD::D:D:D

    December 13th, 2010 | #

  7. burak Tarafından Yapılan Yorum

    Bu siteyi yayınlayana heLaL oLsun 😀

    December 13th, 2010 | #

  8. meryoşş Tarafından Yapılan Yorum

    bune beee konudan çok yorum varrr ama çok güzel olmuşş beğendim enazından ödevime yardımcı olduu

    December 14th, 2010 | #

  9. sımarıq Tarafından Yapılan Yorum

    fena deqıl quzel oLmus bılqıler hosuma qıttı

    December 15th, 2010 | #

  10. hatice Tarafından Yapılan Yorum

    çok güzel bilgiler verilmiş çok teşekürler herkes adına .ödevime çok katkısı oldu.emeği geçen herkese teşekürler…..

    December 20th, 2010 | #

  11. ibrahim Tarafından Yapılan Yorum

    ALLAH BİRDİR VE TEKTİR. herkesin yani yılı kutlu olsn 5 vakit namaz kılalım arkadaşlar cennette karşılaşırız ve bu yazdıklarım için bana teşekkur bile edersiniz çünku çok işinize yarıcak bi kılın orda tertemiz korkmadan başı dik bi şekilde yuruyup gidebilirsiniz 2011

    December 29th, 2010 | #

  12. eNes Tarafından Yapılan Yorum

    Thank’s . I do homework . I learning İslam

    December 30th, 2010 | #

  13. salim Tarafından Yapılan Yorum

    harika çok güsel yazılanların hepsi doğru tşk ödevimi hemen yaptım allah razı olsun

    December 31st, 2010 | #

  14. Ré!$ Tarafından Yapılan Yorum

    Çhog Tşk Ederim Ödevimi Yptım 90 Aldım .)

    January 2nd, 2011 | #

  15. sefa Tarafından Yapılan Yorum

    çokk güzel olmuş teşekkür ederim kolayca dersimi yaptın eline koluna sağlık

    January 4th, 2011 | #

  16. furkan Tarafından Yapılan Yorum

    çok güzel olmuş din kültürü performaz görevim yapmama sagladı allah razı olsun

    January 5th, 2011 | #

  17. Hasan Tarafından Yapılan Yorum

    Allaha Emanet

    January 11th, 2011 | #

  18. ramazan Tarafından Yapılan Yorum

    süper bi site anca buldum ama 100 kaptım hoca bu siteyi istedi been den

    January 13th, 2011 | #

  19. burcu Tarafından Yapılan Yorum

    valla süper sonunda kavustum siteme

    October 9th, 2011 | #

  20. tugçe Tarafından Yapılan Yorum

    cokkkkkkkkkkkkkkkkk güzellllllllllllllll

    October 19th, 2011 | #

  21. rabia Tarafından Yapılan Yorum

    çok güzel olmuş ve kolay bir şekilde yapmış oldu performansımı çok teşkürler

    October 26th, 2011 | #

  22. mehmet Tarafından Yapılan Yorum

    gerçekten çok güzel olmuş

    October 26th, 2011 | #

  23. rabia Tarafından Yapılan Yorum

    gerçektn çok güzl ödewme çk yrdmcı oldu tşk edrim…:)

    October 30th, 2011 | #

  24. fatma şewal Tarafından Yapılan Yorum

    hatice gerçketen çk gzl şeyler sölemiş bunları ödevime kelemliyim

    November 18th, 2011 | #

  25. HÜSEYİN Tarafından Yapılan Yorum

    Allah Razı oLsun emeginize sağlık cok iyi bir site oLmuss tesekkürLer

    (:

    November 21st, 2011 | #

  26. meryem Tarafından Yapılan Yorum

    gerçekten çok güzel ama çok yazı yazıyor

    December 8th, 2011 | #

  27. goesun Tarafından Yapılan Yorum

    gerçekten çok tşk din kültürü performansımı yaptım çok saqğolun admin=)

    December 15th, 2011 | #

  28. fatihh Tarafından Yapılan Yorum

    çok güzel olmuşta biraz uzun .) çünkü elle yazacam

    December 19th, 2011 | #

  29. murat Tarafından Yapılan Yorum

    çok güzel bir site saol admin din performansını bitirdim 🙂

    December 24th, 2011 | #

  30. gökhan Tarafından Yapılan Yorum

    kim yaptıysa elleri dert görmesin

    December 28th, 2011 | #

  31. abdullah Tarafından Yapılan Yorum

    kim yaptıysa elleri dert görmesin

    January 4th, 2012 | #

  32. fahrettin Tarafından Yapılan Yorum

    herkese teşekkürler saolun

    January 15th, 2012 | #

  33. banu Tarafından Yapılan Yorum

    allah sizden yerden göğe kadar razı olsun süperr bir çalışma sizi tebrik eder ve kutlarımmmmmm…..

    March 20th, 2012 | #

Leave a comment


?>