Allah, Evren ve İnsan Üzerine

Gaye ve Nizam Delili

Bu delilin değerlendirilmesinde genellikle: Şimdi, insan, kâinata, güneşe, aya, yıldızlara, yağan yağmura, biten ota, yetişen meyveye, büyüyen hayvana ve etrafta olan her şeye, geceye, gündüze, toprağa, sıcağa, soğuğa, kendisinin yemesine, içmesine, hazım cihazına, nefes alıp vermesine, yorulup dinlenmesine, öğrenmesine ve başkasına öğretmesine ve bütün bunlara, zikredilmeyen daha bir çok sayılamayacak şeye bir dikkatlice ve düşünce ile baksın, hepsinin bir düzen ve kanuna göre meydana geldiğini görür. İşte bunları bir kanuna ve düzene göre yapan, eden ve bir nizama koyan bulunmaktadır. (Hüseyin Atay, İslâm’ın İnanç Esasları) şeklinde ifadeler kullanılmaktadır. Gâye ve nizâm delili aşağıdaki önermelerden oluşan bir kıyasla ifade edilebilir :

Alemde varlıklarına şahit olduğumuz her şeyde bir düzen görmekteyiz. Yahut en azından, böyle bir düzenin varlığını gösteren bir takım izlere rastlamakta, evrende düzenin düzensizliğe galebe çaldığına hükmetmekteyiz.
Varlıklarda görülen bu düzen, belli gayelere hizmet etmekte ve âlemde hayatın devamını sağlamaktadır.
Ancak, söz konusu düzen ve gayenin kendiliğinden ortaya çıkması mümkün değildir.. Yani varlıklar, kendi kendilerine bir düzen ve gaye seçme imkânına sahip değillerdir. Hele çeşitli varlık seviyelerinde bulunan farklı şeylerin bir araya gelerek, bir takım alt-sistemler oluşturması ve bu alt sistemlerin sonunda âlem gibi âdeta organik bir bütün meydana getirmeleri, ne teker teker varolanların ne de tesadüflerin başarabilecekleri bir şeydir.
Bu durumda, âleme bu nizâm ve gâyeyi veren ilim, kudret, irâde ve inâyet sahibi bir varlığın bulunması gerekir. İşte bu varlık Tanrı’dır. (Mehmet Aydın, Din Felsefesi)

4 Yorum »

  1. hakan Tarafından Yapılan Yorum

    antik bir şehirde gezdiğimizi düşünelim.Gördüğümüz eski bir tiyatronun birileri tarafından yapıldığını hemen anlarız.Herhangi biri ”hayır!bu tiyatro tesadüfen oluşmuştur.”dese,herhalde güler geçeriz..Bir açık hava müzesi gibi olan ve çok ama çok kompleks bir yapıyı oluşturan bu uçsuz bucaksız evrenin tesadüfen_rastgele oluşması,bir antik tiyatronun tesadüfen_rastgele oluşmasından daha mı çok imkanlıdır acaba?

    Ağustos 11th, 2007 | #

  2. rezan Tarafından Yapılan Yorum

    herşeyin tesadüfler sonucu oluşması biraz saçma gelmiyormu sizlere tesadüfen sen oluştun tesadüfen annen baban kardeşlerin akrabaların hepniz tesadüfen oluştunuz tesadüfler sonucu tesadüfler oluştu birazcık aklı olan bir insan bu evreni sonsuz ilim ve kudret sahibi bir zatın yani ALLAH(c.c.) ın yarattığını anlar

    Aralık 6th, 2010 | #

  3. mevlüde Tarafından Yapılan Yorum

    tabiki hiçbir şey tesadüfen değildir her şey allah tarafından yapılmıştır

    Ocak 11th, 2012 | #

  4. hakang Tarafından Yapılan Yorum

    insan şöyle durup düşünse evrenin nasıl oluştugunu bulabilirmi bulamaz ohalde birgüçve kudretin varlıgını hisseder o zaman sorunun cevabını bulur alemlerin rabbi

    Ocak 24th, 2012 | #

Yorum yapın